Monday, June 05, 2006

Το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίη

«Όταν ο δαίμων θέλει να διαφθείρει τον άνθρωπο, ωραιοποιείται και βάζει φτερά αγγέλου.» Σαίξπηρ

Ο Oscar Wilde έζησε μόνο 46 χρόνια, μα πρόλαβε να κάνει το όνομα του αθάνατο με το έργο του. Ήταν ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και παραμυθάς. Επιλεκτικά αναφέρω το θεατρικό του έργο The Importance of Being Ernest (H Σημασία του να Είσαι Ειλικρινής) και τα επίσης πολύ γνωστά του παραμύθια όπως “The Happy Prince”(«Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας»), “The Selfish Giant”( «Ο Σκληρόκαρδος γίγαντας»), και “The Nightingale and the Rose”(«Το Αηδόνι και το Τριαντάφυλλο»).
Είχε μια πολυτάραχη ζωή και η συγγραφική του καριέρα έληξε άδοξα όταν κατηγορήθηκε ότι διατηρούσε ομοφυλοφιλικές σχέσεις με τον Alfred Douglas. Στα δύο χρόνια που έμεινε στη φυλακή έγραψε το De Profoundis, έναν δραματικό μονόλογο που αποτελεί ουσιαστικά την αυτοβιογραφία του. Πέθανε στις 30 Νοεμβρίου του 1900 σε ένα φτηνό ξενοδοχείο του Παρισιού, φτωχός και ξεχασμένος από όλους.
Έγραψε ένα και μόνο μυθιστόρημα, The Picture of Dorian Gray (Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκραίη). Ο Ντόριαν Γκραίη είναι ένας απίστευτα όμορφος νεαρός, τον οποίο ο ζωγράφος Βασίλης Χολγουορθ θέλει να ζωγραφίσει. Τελικά χαρίζει το πορτραίτο στον Ντόριαν. Συμβαίνει, όμως, το εξής παράξενο: Καθώς τα χρόνια περνούν, αντί να γεράσει ο νεαρός γερνάει το πορτραίτο! Παράλληλα ο Ντόριαν καλείται να διαλέξει ανάμεσα στον ανήθικο και ηθικό τρόπο ζωής και τελικά καταλήγει να ακολουθεί το δρόμο της αμαρτίας. Το πορτραίτο γίνεται όλο και πιο αποκρουστικό καθώς καθρεφτίζει την ψυχή του. Το τέλος δε θα σας το πω για να σας αφήσω με την περιέργεια και να το διαβάσετε.
Το έργο εξερευνά πολλά και ποικίλα φιλοσοφικά και κοινωνικά ερωτήματα τα οποία παρουσιάζονται με την ανεπανάληπτα αισθητική γλώσσα του Wilde σε συνδυασμό με τον κυνικό και σαρκαστικό λόγο του. Ένα βιβλίο που όσες φορές και αν το διαβάσεις, ανακαλύπτεις συνεχώς καινούρια νοήματα και πτυχές των θεμάτων που αναλύει όπως:
-Η ηθική: «Η πείρα δεν έχει ηθική αξία. Είναι απλώς το όνομα που δίνουν οι άνθρωποι στα σφάλματα τους».
«Ο μόνος τρόπος για να απαλλαγείς από τους πειρασμούς, είναι να ενδώσεις σε αυτούς».
-Η αυτογνωσία και ο σκοπός της ζωής: «Ο σκοπός της ζωής είναι η εξέλιξη του εαυτού μας. Να εννοήσει τέλεια ο καθένας τη δική του φύση- γι’ αυτό βρισκόμαστε όλοι εδώ. Σήμερα οι άνθρωποι φοβούνται τον εαυτό τους. Έχουν ξεχάσει το υψηλότερο απ’ όλα τα καθήκοντα, το χρέος που έχει ο καθένας απέναντι στον εαυτό του. Βέβαια είναι φιλάνθρωποι. Δίνουν ψωμί σον πεινασμένο και ρούχα στον ζητιάνο. Μα οι δικές τους οι ψυχές λιμοκτονούν και είναι γυμνές».
-Η ομορφιά: «Η ομορφιά είναι μια μορφή Μεγαλοφυΐας- είναι ανώτερη, στην πραγματικότητα, από την Μεγαλοφυΐα, γιατί δεν χρειάζεται εξήγηση».
-Η σημασία των αισθήσεων: «Τίποτα, εκτός από τις αισθήσεις, δεν γιατρεύει τη ψυχή, όπως και τίποτα δεν μπορεί να γιατρέψει τις αισθήσεις εκτός από την ψυχή».
-Τα νιάτα: «Τα νιάτα χαμογελούν χωρίς λόγο. Είναι μια χάρη που έχουν, απ’ τις πιο μεγάλες».
-Η θρησκεία: «Αντικαθιστά την πίστη, είναι πολύ της μόδας σήμερα».
-Η αγάπη: «Κάθε φορά που αγαπάει κανείς, είναι η μοναδική που αγάπησε».
-Ο έρωτας: «Μια αυταπάτη το πολύ».
-Η τέχνη. Πέρα από τις διάσπαρτες αναφορές του κειμένου σε αυτήν, υπάρχει ο υπέροχος πρόλογος του συγγραφέα και νομίζω πως δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος για να κλείσω το σημερινό μου ποστ.

Καλλιτέχνης είναι ο δημιουργός ωραίων πραγμάτων.
Σκοπός της τέχνης είναι η αποκάλυψη της τέχνης και η απόκρυψη του καλλιτέχνη.
Κριτικός είναι εκείνος που ερμηνεύει μ’ έναν άλλο τρόπο ή με νέα μέσα την εντύπωση του από τα ωραία πράγματα.
Η υψηλότερη καθώς και η πιο ταπεινή μορφή της κριτικής είναι ένα είδος αυτοβιογραφίας.
Εκείνοι που βρίσκουν άσχημα νοήματα στα ωραία πράγματα είναι διεφθαρμένοι χωρίς να είναι θελκτικοί. Αυτό είναι λάθος.
Δεν υπάρχει ηθικό ή ανήθικο βιβλίο. Τα βιβλία είναι καλογραμμένα ή κακογραμμένα. Αυτό είναι όλο.
Η αντιπάθεια του 19ου αιώνα προς το Ρεαλισμό, είναι η λύσσα του Κάλιμπαν που βλέπει το πρόσωπο του στον καθρέφτη.
Η αντιπάθεια του 19ου αιώνα προς τον Ρομαντισμό, είναι η λύσσα του Κάλιμπαν που δεν βλέπει το πρόσωπο του στον καθρέφτη.
Η ηθική ζωή του ανθρώπου είναι ένα από τα υλικά που χρησιμοποιεί ο καλλιτέχνης, μα η ηθικότητα της τέχνης συνιστάται στην ολοκληρωτική χρήση ενός μέσου που δεν είναι τέλειο.
Ποτέ ένας καλλιτέχνης δεν πασκίζει να αποδείξει κάτι. Καθετί που είναι αληθινό μπορεί να αποδειχτεί.
Ο καλλιτέχνης δεν έχει ηθικές προκαταλήψεις. Κάθε ηθική προκατάληψη για έναν καλλιτέχνη είναι μια ασυγχώρητη επιτήδευση ύφους.
Για έναν καλλιτέχνη δεν υπάρχει νοσηρότητα. Ο αληθινός καλλιτέχνης μπορεί να εκφράσει το καθετί.
Η σκέψη και η γλώσσα είναι για τον καλλιτέχνη τα εργαλεία.
Η αρετή και η κακία είναι για τον καλλιτέχνη τα υλικά.
Από την άποψη της μορφής, το πρότυπο όλων των τεχνών είναι η μουσική. Από την άποψη του αισθήματος, πρότυπο είναι η τέχνη του ηθοποιού.
Κάθε τέχνη είναι ταυτόχρονα και επιφάνεια και σύμβολο.
Αυτοί που πάνε να εισδύσουν κάτω από την επιφάνεια, το κάνουν με προσωπική τους ευθύνη.
Αυτοί που διαβάζουν το σύμβολο το κάνουν με προσωπική τους ευθύνη.
Τον θεατή και όχι τη ζωή αντικατοπτρίζει πραγματικά η τέχνη.
Η διαφορά γνωμών πάνω σ’ ένα έργο τέχνης δείχνει ότι το έργο είναι νέο, πολύπλοκο και ζωντανό.
Όταν οι κριτικοί διαφωνούν, σημαίνει ότι ο καλλιτέχνης είναι εντάξει με τον εαυτό του.
Μπορούμε να συγχωρέσουμε έναν άνθρωπο γιατί έκανε κάτι χρήσιμο, εφόσον δεν το θαυμάζει. Η μόνη δικαιολογία για εκείνους που δημιούργησαν ένα άχρηστο πράγμα είναι, να το θαυμάζουν έντονα αυτοί οι ίδιοι.
Κάθε τέχνη είναι άχρηστη.

Σημείωμα: Ότι βρίσκεται ανάμεσα σε εισαγωγικά, είναι αποσπάσματα του βιβλίου:
Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίη, Όσκαρ Γουαϊλντ, εκδόσεις πέλλα, μετάφραση Ν. Καντζια.

21 Comments:

Anonymous descamisados said...

παρόλο που τα αποφθέγματα συνήθως χαλάνε την γενική εικόνα και τη γραφική ιδιαυερότητα ενός συγγραφέα, ο κύριος Oυάλιλντ, και εκεί τα κατάφερε τέλεια.Ένα παραθέτω:
ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙΠΟΤΕ ΠΟΤΕ… Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΠΟΨΕΩΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑΣ , ΑΜΕΣΩΣ
ΕΠΕΙΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΒΑΡΕΤΟΣ

12:03 PM  
Blogger Elemental_Nausea said...

Καλησπέρα montresor.Έπιασες έναν απο τους αγαπημένους μου συγγραφείς.Πολύ σωστά το έθεσε ο Oscar Wilde σχετικά με τον καλλιτέχνη και το έργο του.

Θα σταθώ στο De Profundis το οποίο μου έκανε εξαιρετικά μεγάλη εντύπωση.Πρόκειται ουσιαστικά για την επιστολή που έστειλε ο ίδιος ο Wilde στον εραστή του κατα την διαρκεία της φυλάκισης του.Καυστικός και αιχμηρός απενάντι του,αλλά και τρυφερός.
Άντε κλείνω το comment μου με ένα απόσπασμα απο το The Ballad Of Reading Gaol

"Like Two Doomed Ships that pass in storm
We had crossed each other's way:
But we made no sign ,we said no word ,
We had no word to say;
For We Did Not In The Holy Night,
But In The Shameful Day"

12:17 PM  
Blogger homelessMontresor said...

Να πώ οτι συμπληρώνετε με πολύ ωραίο τρόπο το ποστ μου? Άντε θα το πώ!
Descamisados προτίμησα να αφήσω το ίδιο το έργο του Wilde να μιλήσει, αν μπορούσα θα το πόσταρα ολόκληρο. :-)
Όλγα εμένα ο Wilde είναι ένας από τους μεγάλους μου έρωτες... μαζί με τον Poe φυσικά! Κυρίως επειδή είναι πολυδιάστατος, ευφυής και απολαυστικότατος!

12:30 PM  
Anonymous descamisados said...

Για τη φράση του που έβαλα εγώ μιλούσα όχι για το δικό σου post, ασφαλώς.

12:47 PM  
Blogger Epsilon said...

Τι ωραίο post ήταν αυτό? Oscar Wilde, τον λατρεύω γιατί δεν φοβήθηκε τα πάθη του, τι τυχερός!

12:50 PM  
Blogger Elemental_Nausea said...

Εμένα το μόνο που με ανησυχεί montresor είναι ότι και οι 2 σου μεγάλοι έρωτες είναι νεκροί εδώ και χρόνια :P (δροσερό black humor)

1:01 PM  
Blogger Eu-aggelos said...

"Ο αληθινός φίλος σε μαχαιρώνει από μπροστά."
Μιας και τον ανέφερες αυτή του η φράση με έβαζε και με βάζει πάντα σε σκέψεις.
Πολύ ωραίο ποστ!

1:28 PM  
Blogger Lamiotis said...

Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίη είναι σχεδόν αυτοβιογραφικό για τον καθένα μας, δε νομίζεις; Όλοι λίγο πολύ, έστω και με τη σκέψη ακόμα, έχουμε βρεθεί στη θέση του. Γι' αυτό καμιά φορά πρέπει όταν κοιτάμε τον καθρέφτη να το κάνουμε με τα φώτα σβηστά μπας και δούμε τί πραγματικά είμαστε.

1:42 PM  
Blogger homelessMontresor said...

Descamisados δεν σε παρεξήγησα καλέ! Κατάλαβα πώς το εννοούσες, απλά εξέφρασα τη λύπη μου που δεν μπορούσα να ποστάρω όλο το βιβλίο!
Όλγα... τι να πώ... πάντα είχα μια έφεση στους ανέλπιστους έρωτες!!!
Λένα και Ευάγγελε ευχαριστώ πολύ πολύ!
Χαίρομαι που έχουμε κοινά γούστα!

1:47 PM  
Blogger homelessMontresor said...

Ώπα Λαμιώτη... τί είπες τώρα? Δεν ξέρω πόσοι θα τολμούσαν να ψάξουν τόσο βαθιά μέσα στο στον εαυτό τους!

1:49 PM  
Blogger Gordon said...

Πραγματικά βλέπουμε κομμάτια του εαυτού μας στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα, επίσης ήταν αυτό που χρησιμοποιήθηκε εναντίον του στη δίκη και ουσιαστικά τον καταδίκασε.
Πολύ ωραίο το πόστ montresor.

2:26 PM  
Blogger roidis said...

o Oscar είναι μεγάλος γιατί μίλαγε πάντα de profundis.

είναι Φάρος για όλη την ανθρωπότητα.

9:01 PM  
Blogger homelessMontresor said...

Ναι Gordon και Roidi η ειλικρίνεια του ήταν που τον έβαλε σε μπελάδες... απλά δεν άρεσε σε κανέναν που τους έλεγε την αλήθεια.

4:06 AM  
Anonymous Anonymous said...

gay ηταν!!!!!

3:38 AM  
Blogger Λίτσα said...

Προσκυνώ - εννοείται!
Δυνατή πένα, υψηλή ευφυΐα, βαθιά ανατομία στα ήθη της εποχής του.
Καλά, ανώνυμε, εσύ μην τον κάνεις παρέα, αφού ήταν gay.

4:36 AM  
Blogger homelessMontresor said...

Λίτσα σε προσλαμβάνω ως συνήγορο υπεράσπισης!

10:36 AM  
Blogger Κυκλοδίωκτον said...

Όταν το διάβασα, σκέφτηκα πως περιείχε πάρα πολλά αποφθέγματα προς διερεύνηση, αλλά ήμουν εκτός χώρου που θα μπορούσα να τα σημειώσω.
Μετά ξεχάστηκε...

Χαίρε Μοντρ!

1:02 AM  
Blogger homelessMontresor said...

Προσωπικά δεν θα με πείραζε και να μου τα στείλεις αργότερα! Η αλήθεια είναι οτι μπορεί κανείς να πιαστεί από μια οποιαδήποτε φράση του και να συζητά με τις ώρες! Το αγαπημένο μου!

8:20 AM  
Anonymous Anonymous said...

Interesting website with a lot of resources and detailed explanations.
»

1:16 AM  
Anonymous Anonymous said...

I find some information here.

3:38 PM  
Anonymous Nikos said...

Yparxei kati xeirotero ap to na min pragmatopoih8oun ta oneira sou...Na pragmatopoih8oun!!''Oscar Wilde''

12:53 PM  

Post a Comment

Links to this post:

Create a Link

<< Home